W związku ze zbliżającą się kolejna akcją WOŚP warto powiedzieć kilka słów na temat tzw. „serduszek”. Są one dawane każdemu, kto wrzuci choćby grosz do puszki kwestującym. I tu pojawia się słowo o nieco staroświeckim brzmieniu – kwestowanie.
Kwesta to publiczna zbiórka pieniędzy lub darów na cele dobroczynne, społeczne lub religijne. Niegdyś każdemu darczyńcy szpilką przypinano do ubrania niewielka karteczkę z wydrukowanym napisem określającym cel zbiórki. Ogólnie taką karteczkę nazywano znaczkiem kwestarskim i jak podaje Wikipedia był to „to specyficzny rodzaj znaczków o charakterze charytatywnym lub zbiórkowym, często używane w celu zbierania funduszy na cele publiczne lub społeczne, różniące się od znaczków pocztowych (opłacających listy)”. Charytatywny charakter miały również znaczki (najczęściej mające ząbki i odrywane z arkusza) które przyklejane były na przesyłki pocztowe i służące do zbiórki funduszy na cele dobroczynne, np. dla potrzebujących dzieci, chorych czy ofiar wojen; często mające ładną formę artystyczną i będących wydawane np. przy okazji świąt (jak Bożego Narodzenia) lub przez organizacje humanitarne. Mówiąc o poczcie i znaczkach pocztowych warto wspomnieć również o tzw. znaczkach z dopłatą. Szczególnie Szwajcarzy mieli olbrzymie ilości znaczków z dopłata Pro Juventute. Jak podają źródła Pro Juventute to szwajcarska fundacja charytatywna założona w 1912 roku, działająca na rzecz praw i potrzeb szwajcarskich dzieci i młodzieży do 25. roku życia, wspierająca ich rozwój w zakresie zdrowia psychicznego, mediów i przejścia do pracy. Ale dopłaty na znaczkach, również polskich, miały różny charakter, dość często wspierający ruch filatelistyczny.
Tak więc mówiąc o znaczkach – cegiełkach poruszamy obszerny temat pomocy osobom i organizacjom, które od bardzo wielu lat działały alternatywnie do działań państwa i wspomaganie ich środkami finansowymi. Osobnym działem tego zbioru są przedmioty, w tym również znaczki, związane z Winterhilfswerk (WHW), czyli «Dziełem Pomocy Zimowej». Była to ogólnoniemiecka, masowa akcja charytatywna III Rzeszy, formalnie powołana przez Adolfa Hitlera w 1933 roku i kierowana przez Josepha Goebbelsa, która w rzeczywistości była obowiązkową (choć pozornie dobrowolną) zbiórką pieniędzy i darów na cele społeczne, mocno propagandową, podkreślającą solidarność wspólnoty narodowej i zastępującą tradycyjne instytucje opieki społecznej. WHW w czasie wojny działała również na terenie Polski, więc takie znaczki i przedmioty mogą trafić również w nasze ręce. Dzisiaj właściwie mówimy tylko o WOŚP-ie, jednak warto spojrzeć wstecz i dzięki starym znaczkom uzmysłowić sobie jak wiele osób i organizacji brało udział w naszym życiu społecznym i jak wiele osób dzięki ich działaniom mogła liczyć na pomoc całego społeczeństwa.
